Nowe zasady dostępu do Nabrzeża Polskiego w 2025

Koniec zasady pierwszej kolejności

Przez ostatnie 8 lat Nabrzeże Polskie funkcjonowało w oparciu o elastyczne zgłoszenia, gdzie kolejność zawinięcia statku do portu często decydowała o szybkości rozładunku. Od stycznia 2025 roku ten układ przestaje istnieć. Zarząd portu stawia na priorytetyzację ładunków strategicznych oraz drobnicy skonteneryzowanej, co dla mniejszych podmiotów oznacza konieczność walki o wolne sloty z dużym wyprzedzeniem. Jeśli spóźnisz się z awizacją o więcej niż 4 godziny, Twoje miejsce zajmie kolejna jednostka z listy oczekujących, bez prawa do reklamacji w danym dniu roboczym.

W praktyce przy nabrzeżu oznacza to, że spedytorzy operujący ładunkami typu ro-ro oraz ciężką drobnicą muszą dostosować swoje harmonogramy do nowych, 14-dniowych cykli planowania. Dotychczas wystarczało zgłoszenie na 3 dni przed planowanym podejściem, ale nowe przepisy wymagają pełnej dokumentacji ładunkowej już na etapie wstępnej rezerwacji okna. Zmiana ta ma na celu upłynnienie ruchu w basenie IV, gdzie w zeszłym roku odnotowano 47 przypadków blokady toru wodnego przez źle skoordynowane jednostki handlowe.

Dla firm transportowych obsługujących port w Gdyni kluczowe będzie monitorowanie systemu e-Port w czasie rzeczywistym. Widzieliśmy już projekty nowych wytycznych i jasno wynika z nich, że margines błędu przy awizacji zostanie ograniczony do 45 minut. Każde przekroczenie tego czasu skutkuje automatycznym przesunięciem na koniec kolejki, co przy obecnym obłożeniu nabrzeża może oznaczać nawet 38 godzin przestoju dla jednego statku. Liczą się fakty, a fakty są takie, że port nie będzie już czekał na spóźnialskich.

Nowy system opłat za przestoje

Wprowadzenie sztywnych okien czasowych wiąże się bezpośrednio z nowym taryfikatorem kar za nieuzasadnione zajmowanie nabrzeża. Od lutego 2025 roku każda godzina przebywania przy Nabrzeżu Polskim powyżej zadeklarowanego czasu rozładunku będzie kosztować armatora 1820 PLN netto. Jest to wzrost o 23% w stosunku do stawek z 2024 roku. Zarząd portu argumentuje tę decyzję koniecznością zwiększenia rotacji towarów, jednak dla właścicieli mniejszych jednostek są to twarde warunki czarteru, które mogą znacząco wpłynąć na rentowność pojedynczego rejsu.

Analizując nowe zapisy, zauważyliśmy jeden istotny szczegół: opłaty nie będą naliczane w przypadku awarii urządzeń portowych, ale ciężar dowodu spoczywa teraz całkowicie na barkach armatora. Trzeba będzie przedstawić raport techniczny podpisany przez operatora dźwigu w ciągu 1,5 godziny od wystąpienia usterki. Bez zbędnego gadania — jeśli nie dopilnujesz papierów na miejscu, faktura za postojowe zostanie wystawiona automatycznie przez system informatyczny portu.

Margines błędu przy awizacji zostanie ograniczony do 45 minut, a każda godzina zwłoki to koszt 1820 PLN netto.

Dokumentacja ZM-2025 i nowe formularze

Wraz z nowymi zasadami wchodzi w życie zaktualizowany wzór formularza ZM-2025, który zastępuje dotychczasowe wnioski o dostęp do infrastruktury. Formularz ten zawiera 12 nowych pól dotyczących dokładnej specyfikacji ładunków niebezpiecznych oraz certyfikacji ADR kierowców odbierających towar. Spedytorzy mają czas do 20 grudnia na przeszkolenie swoich zespołów operacyjnych z obsługi nowego interfejsu zgłoszeniowego. Warto zaznaczyć, że stary system przestanie przyjmować zgłoszenia dokładnie o północy w Sylwestra.

Z naszych obserwacji wynika, że najwięcej problemów sprawia sekcja dotycząca masy brutto weryfikowanej (VGM). W nowym regulaminie port wymaga, aby dane te były zgodne z odczytem z wag portowych z dokładnością do 0,5%. Jeśli różnica między deklaracją a stanem faktycznym będzie większa, port ma prawo odmówić przyjęcia towaru na plac składowy. To nie są ćwiczenia — w listopadzie przeprowadzono testy na 14 jednostkach i tylko 9 z nich przeszło weryfikację za pierwszym razem bez poprawek w dokumentach.

Praktyczne przygotowanie do zmian

Jak zatem przygotować firmę na nadchodzący styczeń? Po pierwsze, należy zrewidować wszystkie umowy z podwykonawcami transportowymi. Jeśli Twoi przewoźnicy nie są w stanie zagwarantować podstawienia aut w 2-godzinnym oknie czasowym, ryzykujesz utratę slotu na nabrzeżu. W Gdynia Maritime Dialogue zalecamy wprowadzenie wewnętrznych audytów gotowości dokumentacyjnej na 48 godzin przed każdą planowaną operacją portową. Pomogliśmy już 38 klientom w dostosowaniu ich procedur do tych rygorystycznych wymogów, skupiając się na konkretnych liczbach i terminach.

Drugą kwestią jest komunikacja z biurem oficera portu. Nowe zasady przewidują, że każda zmiana w planie rozładunku musi zostać zgłoszona drogą elektroniczną z potwierdzeniem odbioru. Nie wystarczy już telefon do znajomego dyspozytora. System musi odnotować zmianę, aby uniknąć automatycznego naliczenia kary. To twarde warunki, ale pozwalają na uniknięcie chaosu, który często panował przy Nabrzeżu Polskim podczas jesiennych szczytów przeładunkowych w ubiegłych latach.

System musi odnotować każdą zmianę w planie rozładunku. Telefon do dyspozytora już nie wystarczy.

Wnioski dla lokalnych spedytorów

Dla lokalnych firm z Gdyni i okolic, które od lat operują na Nabrzeżu Polskim, rok 2025 będzie testem sprawności operacyjnej. Choć zmiany wydają się drastyczne, mają one na celu profesjonalizację obsługi drobnicy i zbliżenie standardów Gdyni do portów takich jak Rotterdam czy Hamburg. Kluczem do przetrwania tej transformacji jest precyzja. Każdy dokument, każda godzina pracy dźwigu i każdy wjazd ciężarówki na teren portu muszą być teraz częścią jednej, dokładnie zaplanowanej machiny.

W Gdynia Maritime Dialogue będziemy monitorować wdrażanie tych przepisów w pierwszym kwartale roku. Nasze doświadczenie pokazuje, że najtrudniejsze będą pierwsze 3 tygodnie stycznia, kiedy system będzie przechodził fazę stabilizacji. Zachowaj czujność, sprawdzaj komunikaty Zarządu Portu codziennie o 9:00 rano i nie zostawiaj awizacji na ostatnią chwilę. Jeśli potrzebujesz konkretnej analizy swoich umów pod kątem nowych przepisów, zapraszamy do kontaktu w celu ustalenia terminu 20-minutowej konsultacji.